رودخانه ارس در فاصله 2كيلومتري جلفا پس از گذشت از بستر تنگ كوهستاني كه در كوههاي نزديك جلفا ايجاد نموده است وارد جلفا مي شود . در نزديكي پاسگاه سيه رود كه ميان جلفا وخدا آفرين قرار گرفته درطي سالهاي طولاني بستر خود را در دره يك كوهستان صخره اي، بقدري پائين برده كه بشكل يك ديواره كاملا عمودي با ژرفاي خيلي زياد درآمده بطوريكه اين بستر بصورت يك پرتگاه خيلي خطرناك مي باشد ومجراي ژرف ارس در اين ناحيه به اسم(جاموش بغان بندي) كه به فارسي يعني بندي كه گاومييش را خفه مي كند ناميده مي شود.كه داراي چشم انداز بسيار زيبايي مي باشد.

نام اين رودخانه در قديميترين كتب تاريخي ايران مانند اوستا “دايي نياي” آمده و سواحل آنرا محل تولد زردشت پيامبر مي دانند و نام مشهور فعلي آن آراس ميباشد .

سرچشمه آن از كوههاي مين گول داغ (هزار بركه) تركيه واقع در جنوب شهر ارزروم است ، محل مذكور كه در مركز تجمع آبهاي اين كوهها وتشكيل ارس بوده ، بيش از 800 متراز سطح دريا ارتفاع ندارد وطول رود از سرچشمه تا مصب قريب 800 كيلومتر است .كه پس از سرازير شدن از سرچشمه درنقطه اي به اسم “دوالو” مجاور خاك ايران شده واز همين محل تا نقطه“قره دوني” كه آخرين حد فاصل خاك ايران و ارس مي باشد ، در شمال غربي ايران جريان دارد. پس از واگزاري قفقازيه به شوروي سابق و ختم جنگهاي ايران وروس به موجب معاهده تركمنچاي منعقده در سال 1243 هجري مقارن با 1828 ميلادي ، رودخانه مزبور سر حد ميان شوروي وايران گرديد رودخانه ارس پس ازعبور از قره دوني وارد خاك قره باغ مي شود وبا طي مسير درجمهوري آذربايجان مستقيما به درياي خزر مي ريزد.

شعباتي كه از خاك قفقازيه وارد رود ارس مي شود عبارتند از : آرپاچاي-رود نخجوان-رود كر .

شعباتي كه از خاك ايران وارد رود ارس مي شود عبارتنداز: رود زنگماراز ماكو- رود آغ چاي و قطور چاي از خوي- رود زيلبير از مرند – رود كوك گنبد از قره داغ – دره رود مغان .

عرض رودخانه ارس در جلفا گاهي تا 200متر و ارتفاع وعمق بستر آن به 2 تا 3 متر مي رسد . عريضترين نقطه رود خانه در نزديكي شهر جلفا ميباشد كه بيش از 200 متر عرض و بيش از 4 متر عمق دارد كه مي توان سومين رودخانه ايران از لحاظ قدرت آب تلقي كرد . در مواقع عادي آب آن قابل شرب ولي در مواقع طغيان گل آلود است . بنابر تجربه وعقيده عموم وآزمايش اطباء آب ارس براي شرب بسيار مناسب وقدرت زيادي در ايجاد اشتها وهضم غذا دارد .

بر روي ارس تا كنون پنج پل ساخته شده است كه عبارتنداز : پل آهن جلفاـ شوسه جلفا ـ پل پلدشت در شهرستان ماكوـ پل خدا آفرين در قره داغ ـ پل نوردوز در مرز ارمنستان .

بستر رودخانه ارس داراي شيب زيادي بوده كه آب با سرعت درآن جريان دارد ومثل رودهاي ديگر نمي توان بر روي آن قايقراني كرد ولي اگر قايق موتور دار باشد مي توان از آن استفاده نمود